Dijital okur-yazarlığını geliştiren ve dijital uygarlığın kaçınılmaz bir hal alacağını gözlemleyebilenler için belki duydukları belki de bu yazıyla haberdar olacakları ve kanımca 2021’de de sık sık pişirilip önümüze getirlecek bazı teknoloji, servis ve hizmetlerden bahsetmek ve bunları özetler halinde kısa kısa açıklayabilmek oldukça önemli diye düşünüyorum…

Kısaca, dijitalleşmeye paralel bazı kavramlar bu yıl olduğu gibi 2021’de de adından sıkça söz ettirecek diyebiliriz. Popülerliğine popülerlik katacak ve yeni yılla beraber daha da sık duyacağımız bazı terim ve teknolojileri aşağıda maddeler halinde belirtmeye çalıştım.

1)  Customer Data Platform :Kısaca CDP olarak kısaltılan bu platform özellikle reklamverenlerin web sitelerini ve offline datalarını mercek altına alarak tüm pazarlama aktivitelerini automize ederek hem müşterilerin hem de ajansların işlerini kolaylaştırıyor. Amaç kişiye özel “customer journey” haritalarını çıkararak doğru kişiye, ilgilendiği ürün ve servislerle alakalı reklamları göstererek optimum geri dönüş sağlamak… CDP’ler yapay zekadan faydalanarak müşterilerinizi kendilerinden de daha iyi tanıyan ve ona göre aksiyon alan full otomatik bir pazarlama otomasyonplatformu olarak 2021’ye damgasını vuracak ve özellikle e-ticaret, gayrimenkul, otomotiv, turizm, enerji ve akaryakıt sektöründeki reklamveren ve ajanslar tarafından çokça konuşulacak gibi gözüküyor.

2)   Data Mining : Sektör bağımsız 2021 senesinde en çok konuşulacak terimlerden biri de DATA olacak şüphesiz. Bu yıl da adından sıkça bahsedilen Data (Veri) kelimesi 2021’de Data Mining (Veri Madenciliği) olarak karşımıza daha da sık çıkacak. Dijital Uygarlığın en sihirli kelimelerinden olan Data (Veri) hem 2021 hem de sonrasındaki yıllarda şüphesiz adından çokça sözettirecek. Dijital Dönüşümün ilk aşaması olan Data’yı toplamak ve bu datayı akıllı ve de işe yarar şekilde işlemek olduğundan dijital uygarlığın en sihirli kelimesi olarak Data ve Data Mining 2021’ye ve sonrasına damgasını vuracak terimlerin ve teknolojilerin başında geliyor dersek pek de abartmış sayılmayız.

3)   BlockChain : Pek çok kişinin aklında sadece dijital para üretiminde kullanılan bir teknoloji olarak düşünülen BlockChain esasında sadece kripto para üretimi için tasarlanmadı. 2021’de başka neler yapabileceğine dair bir sürü örnek göreceğimize işaret eden bir sene olacak. Üretimden takibe, lojistikten turizme kadar bir sürü sektör 2021’de iş yapış şekillerini blockchain tabanlı operasyonlara taşıyacaklar. Kayıtların tek merkezde tutulmadığı ve bilgi eksiğini tamamen ortadan kaldıran blockchain türevi yazılım ve hizmetleri 2021’de çok daha sık duyacağımızdan emin olabilirsiniz…

4)   RPA : Robotic Process Automation’ın baş harflerinden oluşan bu kısaltma hayatımıza daha da sıkı yerleşip adından çok sık ve kalıcı şekilde bahsettirecek 2021’de… Robotların son yıllarda artan bir ivmeyle daha da popüler olduğunu ve insan hayatını kolaylaştırmak için üstüne çok fazla çalışılan ve kafa yorulan bir konu olduğunu hep beraber görüyoruz. Neredeyse bir insan gibi konuşabilen, davranabilen ve bizlere arkadaşlık ve yardım etmesi için kurgulanan tüm robotların kurgusunu RPA sayesinde finalize ediyoruz esasen. Dijital Uygarlık içinde robotik servisler ve robotlar arttıkça RPA da adından sıkça bahsettirecek ve 2021’ye damgasını vuracak teknolojik terimlerden biri olarak gözümüze çarpacak ve kendi alalnında ciddi iş imkanları yaratacak gibi duruyor…

5)   Autonomous Systems : Sürücüsüz arabalar ve trafik kazalarının yeryüzündeki tüm dillerden kalkması inanması zor bir hayalmiş gibi geliyordu ancak 2019’da otomotiv sektörü bu konuyla alakalı epeyce yol katetti. Kendi kendine park eden araçlar, sizin şoförlüğünüze ihtiyaç duymadan kendi kendine giden otomobiller işte bu başlığını attığımız Otonom Sistemler sayesinde hayatımıza dahil oldular. Kazayı önceden algılayıp kendi insiyatifinde frene basan, şerit takip sistemleri sayesinde her daim güvenli sürüş sağlayan ve hatta siz içinde olsanız da tüm insiyatifi üstlenen yeni araçlar geliştirilmekte olan Otonom Sistemlerinin bir ürünü. 2021’de bu sistemleri çok daha fazla duyup çok daha fazla yararlanacağımız kesin…

Esasen değişim son sürat devam ediyor. Dijital Dünya her daim yeni yeni servisler ve ezber bozan teknolojileri karşımıza çıkartmakta… 2021 hem ekonomi hem de iş yapış şekillerinin kökten değişmeye başlayacağı bir dönemin başlangıç yılı olarak algılanmakta. Yakın bir dönem içinde mevcut para sisteminin kökünden değişmeye yüz tutacağı, banknot yerine dijital paraların ekonomiye entegre olacağı, blockchain sayesinde aracıların hayatımızdan tamamen çıkacağı, full otomatik pazarlama servisleriyle reklam verenlerin ve medya ajanslarının iş yapış şekillerinin güncelleneceği yani özetle dijital ve otonom sistemlerin çok daha fazla hayatımızda yer alacağı bir dönemin ilk yılına merhaba diyoruz sanki…  

Özetle; 2021 teknolojik, ezber bozan ve dijitalleşmenin farklı kavram ve servislerle tavan yapacağı enteresan bir sene olacak gibi geliyor…

Mutlu Seneler…

Web 4.0 (Nesnelerin İnterneti) Çağını son sürat yaşıyor ve Web 5.0 için de hazırlıklara devam ediyoruz. Teknoloji geliştikçe pazarlamacıların işleri de daha komplike bir hal alıp iş yoğunluğundan dolayı zorlaşıyor. Bu nedenle Data açık ara çok değerli olmaya başladı… Özellikle datayı anlamlandırıp konsolide edilmiş datayı pazarlama aktivitelerinizde kolayca kullanabilmenin değeri paha biçilmez…

Yeni çağda en değerli firmaların uçsuz bucaksız dataya sahip olanlar ve bu datayı iyi işleyip anlamlı pazarlama aksiyonları sunanlar olduğunu çok net gördük, görmeye de devam ediyoruz… Facebook, Instagram, Google ve What’s App gibi en karlı teknoloji firmalarının en büyük özelliği “kullanıcılarının envayi çeşit datalarına sahip olmaları” desek pek de abartmış sayılmayız… Esasen bu milyar dolarlık firmaların en büyük özelliği sadece bu datalara sahip olmaları değil bu dataları performans ve branding kampanyalarında da son derece başarılı kullandırabilmeleri… Yani datayı anlamlandırıp bu datayı pazarlama servisleriyle kusursuz match edebilmeleri… Teknoloji çağı, bundan sonraki dönemde de en değerli firmaların sahip oldukları datayı koruyan ve bunları pazarlama faaliyetleri alanında en doğru şekilde anlamlandırıp kullanabilenler olacağına işaret ediyor…

Dünya ekonomileri eski büyüme oranlarına artık eskisi kadar rahat erişemiyorlar… Amiyane tabiriyle ” Ekmek artık Aslanın Ağzında Bile Değil Bilakis tam da Midesinde…” Bunun altında yatan bir sürü sebep var muhakkak ama en majör etkenlerden birisi de dijital uygarlığa geçiş süreci… Firmalar, kurumlar, organizasyonlar, devletler köklü bir dijital dönüşümün eşiğinde… Bu eşik giderek dijitale ayak uyduran ve dijitale ayak uyduramayan diye çok basit iki sınıfı otomatikman doğurdu bile… Dijital dönüşüme ayak uydurup alt yapısını, hizmetlerini ve hatta satış organizasyonlarını dijitalleştiren çoğu firma karlılığını da büyütebilme şansını yakalayabiliyor. Bu dönüşüme ayak uyduramayanlar için pek de iyi haberlerimiz yok maalesef, günden güne küçülüp kaybolup gideceklerinden emin olabilirsiniz… Biz bugün dijital dönüşüme baş koymuş, bu süreci içselleştirmiş ve de çoktan hayatına entegre etmiş firmaların yola nasıl devam etmeleri gerektiğine değineceğiz…

Dedik ya yazının en başında datayı oluşturmak (elde etmek), saklamak ve bu datadan faydalanabilmek diye işte burada bir çok firmanın sıkıntı yaşadığı konu datadan faydalanabilme ve anlamlandırabilme hususunda… Evet data var ama bu datayı anlamlandırmada ve de bu datayı efektif şekilde kullanabilmeyi becerebilmekte çoğu firma ne yapacağını bilmez durumda… Hele bir de ekonomik şartlardan dolayı reklam harcamalarının da eskisi kadar yüksek bütçelerle olmadığını düşünürsek o zaman nasıl bir pazarlama faaliyeti izleyeceğiz de başarılı bir şekilde şirketimizin hedeflediği satış hedeflerine ulaşabileceğiz… Sadece satış hedeflerine ulaşmak da yetmez ikincil seviyede müşterilerinizi anlayıp, nelerle ilgilendiklerini bilip onlara gerçekten ihtiyaç duydukları ürün ve servisleri sunmazsak uzun soluklu kalıcı bir satış hedefi tutturmaktan da bahsedemeyiz.

İşte artık dönem web sitenizi tam manasıyla mercek altına alıp sitenize gelenleri doğru şekilde analiz edip onların gerçekten ilgilendiği ürünleri onlara direk ve hatta yeri geldiğinde bazı avantaj ve fırsatlarla sunma vakti… Bu analiz ve iletişim size satış olarak geri döneceği gibi bir sürü memnun müşteri profili de oluşturacak. Memnun Müşteri Profili = Yükselen Ciro ve Satış Grafiği = Customer Data Platform (CDP)

CDP servisleri bize tüm müşteri profillerinizi konsolide edip sınıflandırmaya ve sınıflandırılmış bu profillerin datasını hem pazarlama hem de dijital reklamcılık aktiviteleriyle buluşturup pazarlamacıların işini inanılmaz derecede kolaylaştırmaya yarıyor…

Satışa sunduğunuz ürünlerle ilgilenen kişileri, ilgili ürün adı başlığı altında toplayıp akabinde sadece ilgili ürünü ilgili kişilere pazarlamacıların tercih ettiği platformlardan gösterebilmeyi başaran bir platform olsa süper olmaz mı? İşte CDP bunu kusursuz bir şekilde başarıyor. Opt-in olan kişilere K.V.K.K’nun tüm hüküm ve yaptırımlarına da bağlı kalarak email gönderimi, push notification gönderimi, SMS gönderimi de yapabiliyor. Gönderimlere verilen tepkilere göre customize şekilde bir dizi kurallar silsilesi oluşturarak satışı gerçekleştirene kadar tüketiciyi sıkmadan takip edebiliyor. Satışı sonrası takibi bırakıp aynı kullanıcının ilgilenebileceği başka ürünlerle alakalı iletişime geçiyor. Sizi sizden daha iyi tanıyor ve Sosyal Medyada Re-Marketing listelerinizi minimum sınır sayısı gözetmeksizin istenilen sayıdaki az ve öz kişiye gösterebiliyor. Sadece Sosyal Medyada da değil GDN, Google Ads, Programatik Satın Alma kanallarından da reklamlarınızı koşmaya hazır hale getiriyor…

E-Ticarette satın alma kararlarını duygusal manada teşvik eden alert sistemleriyle satışı sonlandırmaya teşvik ediyor… Pazarlama Otomasyonu, Pazarlama Analitiği, Müşteri Deneyim Analiği ve Reklam Analitiğiyle entegre hizmet verebilen CDP servisleri özellikle 2019 yılı başından bu yana İngiltere ve Amerika’da son derece popüler ve kendinden çok söz ettiriyor.

CDP servis hizmetini GMP (Growth Management Platform) ile karıştırmamak lazım. CDP’ler gerek hizmet çeşitliliği gerekse de içlerinde bulundurdukları default servisler sayesinde 4 kat daha efektif olmalarının yanı sıra bir dizi “cost saving” barındıran pazarlama hizmetleri de içeriyorlar..

İnternette pazarlama üstüne makale okuyanlar özellikle son zamanlarda yurtdışı menşeili bir sürü CDP vs. DMP yazısına da denk gelmişlerdir. Ben bu konuyla alakalı görüşlerime bir evvelki yazımda değinmiştim… İsteyenler buraraya tıklayarak linkten okuyabilirler…

Kısaca özetlemek gerekirse özellikle ekonomik açıdan sıkışık dönemlerden geçen ülkelerde CDP kullanımlarının artış gösterdiğini çok açık bir şekilde görüyoruz. Ülkemizde bu tip teknolojiler henüz yavaş yavaş kullanılmaya başlıyor. Müşterisini tanımak isteyen, onları anlamlı bir şekilde ilgi alanlarına göre sınıflandırıp sonrasında da bilindik mecralarda çok rahat reklam yapma şansını sunan ve de hali hazırda içinde barındırdığı default bazı servislerle (sms gönderimi, e-mail gönderimi, push notification gönderimi vb.) firmalara tasarruf da yaptıran CDP servislerine olan teveccüh ve ihtiyaç hızla artacaktır diyebiliriz.

Son tahlilde CDP’leri MarTech ve AdTech işlerini bir arada yapabilen birleşik bir platform olarak görebiliriz dersem pazarlama profesyonellerine de anlamlı bir tüyo vermiş olurum diye düşünüyorum. Hatta bu 2 kavramı başarılı şekilde yapabilen CDP’lere bu yüzden MadTech şirketleri de diyorlar… Bu çılgın teknolojinin ülkemize de damga vurup önümüzdeki 5 yıl içinde şirketlerin en büyük pazarlama silahı olacağına kesin gözle bakılıyor…

Kafası karışanlara ya da dataların çeşitliliğini tam olarak çözemeyenlere aşağıdaki kısa ama faydalı tanımlamayı yapmanın tam da sırası esasen….

1.Parti Data : Tamamen Kendi Datanız. Web Sitenizden, Mobil uygulamanızdan, CRM sisteminizden kısacası size ait her birimden gelen (online, offline) ve kayıt altına aldığınız data…

2.Parti Data : Bir Partner ile beraber yaptığınız bir kampanyada kullanmış olduğunuz Partnerinizin 1. Parti Datası

3. Parti Data : Başka data firmalarının pazarlamak için topladığı ve sizin satın aldığınız datalar…

İşte Google’ın hayata geçirmiş olduğu 3.parti datanın popülerliğini yitirmesinin ve 1.parti datanın değerleneceğiyle alakalı sohbetlerin artmasının altında yatan gerçek burada belli olmaya ve kendini göstermeye başlıyor… Kısaca Google diyor ki bu vakte kadar çalışan DSP, DMP, Re-Marketing sistemleri artık benim bünyem dışında eskisi kadar etkili çalışamayacak. Artık efektif bir kampanya yapmak istiyorsanız güveneceğiz 2 platform var. İlki sizsiniz ikincisi de Google… Eğer kendi datanızı kayıt altına almaya ve bu datayı anlamlandırıp zenginleştirmeye başlarsanız ve de tüm bu datayı yine benle paylaşırsanız eskiden olduğu gibi hayatınızı fazla değiştirmeden tüm geçmiş kampanya ve yeteneklerinize devam edebiliyor olacaksınız. Özetle şunu anlatmaya çalışıyor; bugüne kadar bir sürü 3.Parti servis ve hizmet kullandınız ama artık biz Google olarak bunları kendimiz yapmaya başlıyoruz… Bunun için yeni dönemde yapmanız gereken tek şey 1.parti datanıza odaklanmak, bu datayı Google’ın data kartlarına Google’ın istediği gibi işleyebilmek. İşte burada bir partnere ihtiyacınız olacak. Customer Data Platform – CDP – öncelikli işi 1.party dataya odaklanmak, müşterileri tanıyıp, segmente etmek ve segmente edilen müşteri gruplarına uygun kreatifler hazırlatarak kurgulanmış hazır bekleyen reklam kampanyalarını hızlıca yayına alabilen full servis akıllı otomasyon platformlarıdır. CDP’ları bunlara ek olarak sitenizi UX ( Kullanıcı Tecrübesi) , UI (Kullanıcı Arayüzü) olarak da mercek altına alıp olması gereken tüm güncellemeler ile alakalı sizlere ip uçları sunarlar. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de CDP yeni dönem pazarlamada reklam verenlerin hayatlarını kolaylaştıracak ve sayısız adtech ve martech çözümlerinden dolayı 2020’ye damgasını vuracak yeni nesil platformlar olarak duruyorlar.

1.Parti Datanıza Odaklanmak

Anlayacağınız artık sistem şöyle çalışacak… Reklamverenler datalarını çok daha özenerek koruma altına alıp sahiplenecekler… Google harici 3.partilere değil de artık kendi datalarına fokus olacaklar. Ve bu dataları Google’ın tüm servislerinde reklam verebilmek için Google’ın istediği şekilde depolayacaklar… Ve bundan sonraki tüm işlemler Segmente edilmiş dataya istenilen kampanyanın koşulmasıyla devam edecek… Eskiden yapılan tüm satın almalar ve çalışan teknolojik kurgular şimdi Google üstünden yapılmaya devam edecek…

Yeni Dönem Pazarlama ve 1.Parti Datanızın Anlamlandırılıp Zenginleştirilmesi

Bu ara sosyal medyada bana çok sık denk geliyor özellikle de tüketicilerin bazıları isyan modunda sevdikleri ve alışveriş yaptıkları markalara mesaj üstüne mesaj gönderiyorlar… Gönderilerin hepsi sitelerin kullanıcılarını tanıyamamaları ve yanlış strateji üretmeleri üstüne…. Örnek; yıllardır şu sitenin kullanıcısıyım ve son iki haftadır bu sitede iPhone bakıyorum ama site bana ısrarla bebek bezi reklamı gösteriyor… Ne evliyim, ne de bir yeğenim var ve ama iki haftadır dolaştığım tüm sitelerde ve sosyal medyada bu sitenin bana bebek bezi bannerları göstermesinden çok sıkıldım… Esasen bu ve buna benzer örnekler sürüsüyle… İşte firmaların bu yanılgıya düşmelerinin altında yatan en büyük sebep 1.parti datalarına yeterince odaklanamamaları ve müşterilerinin ihtiyaçlarını tespit edememeleri. Bu tip örnekleri gördükten ve okuduktan sonra Google’ın aldığı bu kararının direk müşterilere pozitif yansıyacağını da söylemeliyiz. Yıllardır göz ardı edilen ama mantıken en öncelikli olması gereken 1.parti datanın artık çok daha ön planda tutulacağı kesin… Zamanla olması gereken doğru pazarlama stratejisi genel hatlarıyla aşağıdaki gibi şekillenecek…

• 1.parti datana odaklan
• Kullanıcılarını ve müşterilerini tanı, segmente et.
• Her müşterini ayrı ayrı takip et ve her birine özel bir CRM kartı aç.
• Customer Lifetime Value ve Customer Lifetime Cycle parametlerine odaklanarak müşterilerin Holistic View’lerini çıkart.
• Tanıdığın ve Segmente ettiğin müşterileri de ilgilendikleri ürünlerle alakalı görsellerle yakala, yeniden hedefle ve satışı kapatana kadar sms, email, push notification ve özel kampanyalarla sıkmadan ve ama peşini de bırakmadan dijital kampanyalarına devam et.
• Satış sonrası tamamlayıcı ürünlerle kişisel harcama potansiyellerini yükselt.
• Her an iletişimde kal ve sana ilgisi azalan müşterilerini yeniden kazan.
• Sadece Çerezden değil ek olarak Aygıt ID’sinden de müşterini takip edip takip süreni 2 yıla yükselt ve bu loopu kusursuz ve eksiksiz bir şekilde devam ettir.
• Datanın Anlamlandırılması ve Zenginleştirilmesi

Yeni dönem pazarlamada 1.party datanın önemine çeşitli örneklerle değindik. Hatta üstteki paragrafta satışın belli başlı sektörler (fmcg, beyaz ve kahverengi eşya, otomotiv, finans, emlak, e-ticaret vb.) için nasıl kurgulanıp sürdürülebilmesi gerektiğinin örneklerini de verdik. Yeni nesil pazarlamada esas iş datayı koruyup sakladıktan sonra bu datanın anlamlandırılıp, zenginleştirilmesinde… İşte Google’ın bu son çerez politikaları, reklam verenleri ve medya satın alma ajanslarını Customer Data Platform diye adlandırdığımız yeni nesil full otomatik pazarlama ve reklam otomasyonlarıyla işbirliği yapmaya adeta zorluyor. 1.parti datanıza ne kadar hakim olursanız o denli başarılı kampanyalar tasarlar o denli satışlarınızı arttırır ve bunu da müşterilerinizin destek ve sempatisini kazanarak yapabilirsiniz…

Reklamcılıkta Yeni Dönem Başlıyor…

Reklamcılıkta yeni bir dönem başlıyor tüm reklam verenlerin ve ajansların 1.parti datalarına odaklanmak zorunda kalacağı… Bu yeni devirde Google’ın sizi yönlendirdiği yöntemlerin dışındaki tüm 3.parti data kullanımları sönümlenerek yok olacak. Kısaca DSP, DMP ve Re-Marketer firmalar büyük kan kaybedecek. Bu servisler Google üstünden eksiksiz bir şekilde kullanılabilecek ancak bunun için de datanızı toplayıp, anlamlandırıp, reklam öncesinde de segmente ederek zenginleştirmeniz gerekecek… Yeni dönemde başarılı bir kampanya kurgulamak isteyen reklam verenler ve medya satın alma ajansları, 1.parti datasına sahip çıkan, bu datayı Google’ın istediği gibi konsolide edip segmente eden ve tüm bunları da yapabilmek için doğru bir Customer Data Platformu (CDP) ile iş birlikteliği yapanlar olacak diye özetleyebiliriz.